چگونه کفش کوهنوردی مناسب انتخاب کنیم؟

راهنمای انتخاب کفش کوهنوردی

برای کوهنوردها چیزی مهم‌تر از کفش کوهنوردی نیست. شاید دیگر تجهیزات نیز مهم باشند و انتخاب‌شان اهمیت زیادی داشته باشد، اما کفش مخصوص و مناسب کوهنوردی داستان دیگری دارد.

امروزه برای یک کوهنورد انتخاب‌ها و گزینه‌های زیادی وجود دارد که گاها موجب سردرگمی می‌شود. فاکتورهای مختلفی مانند وزن، گرمی، و کاربرد نیز هنگام خرید کفش کوهنوردی باید در نظر گرفته شوند. این مطلب یک راهنمای کامل و جامع در مورد انتخاب کفش کوهنوردی برایتان خواهد بود و سعی خواهیم کرد بهترین انتخاب‌ها را نسبت به شرایط و نیاز‌ها معرفی کنیم تا راحت و مطمئن باشید؛ و مهم‌تر از همه بتوانید انگشتان پای‌تان را حفظ کنید.

استایل کفش کوهنوردی

هنگام انتخاب کفش کوهنوردی، باید ابتدا مشخص کنید که کدام دسته از کفش‌ها برای کوهنوردی مورد نظر شما مناسب هستند. برای این که بتوانید این دسته بندی را مشخص کنید، باید از این سوال‌ها شروع کنید:

  • آیا قرار است از یخ‌های عمودی بالا بروید؟ یا سخره‌های سنگی؟ یا دیگر عوارض طبیعی.
  • آیا قرار است قبل از رسیدن به کوه، مسافت زیادی را پیاده‌روی کنید؟
  • دمای هوا در چه حدی خواهد بود؟
  • آیا شب را در کوهستان سپری خواهید کرد یا سفرتان یک روزه است؟

ما در اینجا کفش‌های کوهنوردی را به سه دسته عمده تقسیم کرده‌ایم:

کفش‌های تک لایه

کفش کوهنوردی

این نوع کفش‌ها فقط یک لایه رویه دارند. شاید این رویه از چند لایه تودرتو تشکیل شده باشد، اما امکان جدا شدن از همدیگر را ندارند. کفش‌های تک لایه سبک‌ترین نوع کفش کوهنوردی هستند و مناسب برای یخ، سنگ، و درجه حرارت عادی تا سرد.

برای کوهنوردی متوسط و نه چندان ارتفاع بالا، این نوع کفش‌ها کاملا مناسب و جوابگو هستند. می‌توان گفت ۹۰ درصد نیاز افراد، با استفاده از این نوع محصولات برطرف می‌شود؛ به جز کوهنوردان کاملا حرفه‌ای که قصد صعود به مرتفع ترین قله‌های کشور و جهان را دارند.

کفش‌های تک لایه خودشان به چند قسمت عمده تقسیم می‌شوند که آن‌ها را نیز جداگانه بررسی خواهیم کرد.

کفش‌های دولایه یا Double

کفش‌های دولایه همان‌طور که از نامشان پیداست، از دو لایه مجزا تشکیل شده‌اند و قابلیت جدا شدن از همدیگر را دارند. این نوع کفش کوهنوردی برای شرایط بسیار سرد کاربرد دارد چون اولا پاها را کاملا گرم نگه می‌دارد، ثانیا قسمت داخلی‌اش را می‌توانید شب‌ها موقع خواب درآورده و در کیسه خواب خشک کنید.

اصلی‌ترین عیب کفش‌های دولایه وزن بالای آن‌ها نسبت به دو نوع دیگر است که دلیل کاملا مشخصی دارد.

کفش کوهنوردی دولایه

تصویر بالا مربوط به La Sportiva Spantik می‌باشد که یک کفش کوهنوردی دولایه بسیار با کیفیت است. این محصول برای ارتفاعات بالا و شرایط سخت استفاده می‌شود. اگر هم بخواهید به ارتفاعات بسیار بالا و شرایط بسیار سخت مانند هیمالیا بروید، پیشنهاد می‌شود مدل Olympus Monos از همین تولید کننده را انتخاب کنید.

اکثر کفش‌های پلاستیکی هم جزو این دسته‌بندی هستند اما با تولید مدل‌های مدرنی مانند La Sportiva Spantik و یا La Sportiva Baruntse دیگر نیازی به معرفی و بحث در مورد آن‌ها نمی‌بینیم زیرا اختلاف کیفیت فاحشی دارند.

این کفش‌های با کیفیت و رده‌بالا نه تنها گرم‌تر هستند، برای شرایط یخی، سنگی، و شرایط دیگر مناسب‌اند و عملکردی به مراتب بهتر از دولایه های سنگین پلاستیکی دارند.

تنها مزیت دولایه‌های پلاستیکی نسبت به این مدل‌ها دوام بیشتر و قیمت پایین‌تر آن‌هاست چون می‌توانید دست دوم‌شان را هم در بازار به راحتی پیدا کنید.

یک نکته مهم برای استفاده از این نوع کفش کوهنوردی:

“در کوه‌پیمایی با کفش‌های دولایه، موقع خواب بهتر است که قسمت داخلی آن‌ها را جدا کرده و در کیسه خواب خشک کنید. شاید فکر کنید درنیاوردن آن‌ها باعث گرم‌تر ماندن پاهایتان خواهد شد، اما این طور نیست. اگر آن‌ها را در کیسه خواب خشک کنید، هنگام پوشیدن‌شان احساس به مراتب بهتری خواهید داشت.”

کفش کوهنوردی Super-Gaiter

کفش کوهنوردی Super-Gaiter

کفش‌های Super-Gaiter را می‌توانیم حد وسط دو نوع قبلی بدانیم. آن‌ها یک قسمت داخلی ثابت دارند که توسط یک لایه بیرونی ثابت دیگر احاطه شده است. قسمت بیرونی باعث حفظ حرارت و ضد ضربگی و ضد آب شدن کفش‌ها می‌شود.

این نوع کفش‌ها را می‌توانید در شرایطی سردتر و سخت تر از کفش‌های تک‌لایه استفاده کنید.

بسیاری از کوهنوردهای حرفه‌ای این دسته از کفش‌ها را انتخاب می‌کنند چون در ازای مقداری اضافه وزن، کیفیت و دوام بسیار بیشتری نسبت به تک‌لایه ها به دست می‌آورند.

اصلی‌ترین عیب این نوع کفش کوهنوردی ثابت بودن لایه داخلی‌اش است. این باعث می‌شود هوای کمتری به داخل جریان پیدا کند. شاید در استفاده‌های کوتاه و هفته‌ای یک بار مساله ساز نشود، اما اگر در کوه‌پیمایی های چند روزه و طولانی مدت از آن استفاده کنید، اذیت خوهید شد.

سایز بندی کفش‌های کوهنوردی و انتخاب بهترین سایز

یکی دیگر از اصلی ترین عوامل در انتخاب بهترین کهش کوهنوردی انتخاب سایز است و مانند دیگر عوامل، اهمیت فوق‌العاده‌ای دارد. بسیاری از کوهنوردان فکر می‌کنند باید کفش به پایشان کاملا محکم و تنگ باشد تا کارایی بیشتری داشته باشند. این مساله شاید در ورزش‌های مسابقه‌ای صادق باشد اما برای کوه‌پیمایی کاملا متفاوت است.

اگر کفش‌هایتان خیلی تنگ باشند، مطمئن باشید این دو مشکل برایتان پیش خواهد آمد:

  • جریان خون و حرکت انگشتان پا کاهش خواهد یافت و درنتیجه در پا‌هایتان احساس سرما خواهید کرد.
  • هنگام راه رفتن، بخصوص در سرپایینی، انگشتان پا به نوک کفش فشار خواهند آورد.

پیشنهاد می‌کنیم سایزی را انتخاب کنید که بتوانید همه انگشتان پا را داخل کفش به اندازه یک سوم حالت بدون کفش تکان دهید.

حتی اگر امکانش فراهم بود، قبل از خریدن یک کفش کوهنوردی آن را برای مدت کوتاهی امتحان کنید. در هنگام آزمایش نیز حواستان باشد از جوراب‌هایی استفاده کنید که در شرایط کوهنوردی استفاده خواهید کرد. و از آن‌جایی که پاها هنگام کوهنوردی متورم می‌شوند، بهتر است در بعد از ظهر کفش‌ها را آزمایش کنید تا به شرایط کوهنوردی نزدیک تر باشد. کفش‌ها را بپوشید نوک پایتان را محکم به دیوار بکوبید (مشابه کوبیدن پا به یخ). اگر نوک انگشتان‌تان به انتهای کفش برخورد کرد، سایز را افزایش دهید.

تکنیک دیگر برای تشخیص سایز مناسب این است که با پنجه پایتان روی یک لبه پرتگاهی مثل پله بایستید تا شرایط سخره نوردی شبیه سازی شود. اگر پاشنه پایتان در این حالت از کفی جدا شد و فاصله زیادی گرفت، بدانید که سایز بزرگی را انتخاب کرده‌اید (البته مقدار کمی فاصله هیچ ایرادی ندارد).

اگر در حال خواندن این مطلب هستید پس به احتمال زیاد تصمیم به خرید اینترنتی کفش کوهنوردی گرفته‌اید. برای این کار باید در نظر داشته باشید که قوانین بازگشت کالا و مرجوعی فروشگاه آنلاینی که از آن خرید می‌کنید چگونه است، تا اگر سایز محصول مناسب نبود، آنرا برایتان تعویض کنند.

برای این که بدانید بهتر است در همان ابتدا چه سایزی سفارش دهید، کافیست نیم سایز از سایز استفاده عادی‌تان بزرگ‌تر انتخاب کنید. برای کفش‌های دولایه نیز بهتر است نیم سایز دیگر اضافه کنید. شاید این فرمول برای همه مناسب نباشد اما اکثر افراد از این روش استفاده می‌کنند.

کفش کوهنوردی

نتیجه گیری

وقتی می‌خواهید برای خودتان کفش انتخاب کنید، هیچ‌گاه فراموش نکنید که پای شما دقیقا عین آنچه که ما بررسی می‌کنیم نیست. شاید ما پیشنهاد‌هایی ارائه دهیم که اصلا با شرایط بدنی شما سازگار نباشند. پس بدانید که قانون صددرصد درستی در انتخاب کفش کوهنوردی مناسب وجود ندارد؛ قانون اصلی این است که با کدام محصول احساس راحتی می‌کنید.